Tìm hiểu luật về đất đai thừa kế mới nhất hiện nay

Một trong những vấn đề được nhiều người quan tâm về thừa kế đó chính là luật về đất đai thừa kế. Luật quy định các vấn đề liên quan cụ thể ra sao? Cùng Blog Bất Động Sản tìm hiểu luật về đất đai thừa kế mới nhất hiện nay qua bài viết sau đây.

Tìm hiểu luật về đất đai thừa kế mới nhất hiện nay

Quy định về điều kiện đối với di chúc hợp pháp

Hiện nay không có Luật hay Bộ luật nào quy định riêng về thừa kế. Các quy định về đất đai thừa kế là một phần trong Bộ luật dân sự năm 2015. Theo luật về đất đai thừa kế mới nhất, di chúc chỉ được tính là hợp pháp khi đáp ứng được các điều kiện sau đây:

• Thứ nhất, người lập di chúc trong khi lập di chúc phải sáng suốt, minh mẫn, không bị cưỡng ép, đe dọa hay lừa dối.

• Thứ hai, các nội dung và hình thức của di chúc không được trái pháp luật và đạo đức xã hội.

• Thứ ba, đối với người từ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi nếu lập di chúc phải được lập thành văn bản và phải có sự đồng ý của cha, mẹ hoặc người giám hộ.

• Thứ tư, đối với những người bị hạn chế về thể chất, người không biết chữ thì di chúc phải được người làm chứng lập thành văn bản và phải có chứng thực hoặc công chứng.

• Thứ năm, đối với di chúc bằng văn bản mà không có chứng thực, công chứng chỉ được tính là hợp pháp nếu đáp ứng đủ các quy định được nêu tại khoản 1, Điều 630 Bộ luật dân sự 2015 số 91/2015/QH13.

• Thứ sáu, di chúc miệng được tính là hợp pháp khi người di chúc thể hiện ý chí cuối cùng trước mặt ít nhất 2 người làm chứng và những người làm chứng ngay sau đó thực hiện việc ghi chép lại, cùng điểm chỉ hoặc ký tên. Trong vòng 5 ngày kể từ khi người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng trước người làm chứng, di chúc phải được chứng thực hoặc công chứng.

Quy định về quyền thừa kế đất đai có di chúc

Theo luật mới nhất về đất đai thừa kế, người được thừa kế sẽ được hưởng các di sản thừa kế theo di nguyện trong di chúc hợp pháp để lại. Để nhận quyền thừa kế, người được hưởng thừa kế cần chuẩn bị các giấy tờ sau:

• Bản di chúc gốc hợp pháp mà người di chúc để lại.

• Sơ yếu lý lịch của người nhận thừa kế theo di chúc.

• Giấy chứng tử của người để lại di chúc.

• Các giấy tờ tùy thân như căn cước công dân/ CMND/ hộ chiếu, sổ hộ khẩu của người di chúc và người nhận thừa kế theo di chúc.

• Các giấy tờ khác có liên quan.

Quy định về quyền thừa kế đất đai có di chúc

Quy định về đất đai thừa kế không có di chúc

Trong thực tế có những trường hợp người có tài sản đất đai khi mất đi nhưng không để lại di chúc hoặc di chúc không hợp pháp. Khi đó việc phân chia di sản thừa kế sẽ được áp dụng theo quy định của pháp luật. Một số quy định mới nhất về đất đai thừa kế không có di chúc cụ thể như sau:

• Di sản thừa kế sẽ được chia đều cho những người trong cùng hàng thừa kế.

• Có 3 hàng thừa kế, bao gồm: Hàng thứ nhất (chồng, vợ, mẹ đẻ, cha đẻ, con đẻ, con nuôi, mẹ nuôi, cha nuôi của người chết); Hàng thứ hai (bà nội, ông nội, bà ngoại, ông ngoại, chị ruột, anh ruột, em ruột, cháu ruột của người chết); Hàng thứ ba (cụ ngoại, cụ nội, chú ruột, cậu ruột, bác ruột, dì ruột, cô ruột, cháu ruột của người chết).

• Quyền thừa kế được xét lần lượt theo hàng thừa kế thứ nhất, thứ hai và thứ ba. Hàng thừa kế sau chỉ được hưởng di sản thừa kế thì không ai có ở hàng thừa kế trước đủ điều kiện nhận thừa kế.

Thứ tự thừa kế trong trường hợp không có di chúc

Những câu hỏi thường gặp về đất đai thừa kế

Câu hỏi 1: Khi cha mẹ mất, con cái có quyền thừa kế đất đai không?

• Trả lời: Theo quy định của pháp luật Việt Nam, khi cha mẹ mất mà không để lại di chúc, con cái thuộc hàng thừa kế thứ nhất sẽ được hưởng phần di sản thừa kế, bao gồm cả quyền sử dụng đất. Việc chia thừa kế sẽ dựa trên nguyên tắc chia đều cho những người cùng hàng thừa kế, bao gồm vợ hoặc chồng của người chết, cha mẹ, và các con (không phân biệt con ruột hay con nuôi hợp pháp). Trường hợp cha mẹ để lại di chúc, việc thừa kế đất đai sẽ thực hiện theo nội dung di chúc. Tuy nhiên, nếu di chúc không hợp pháp hoặc vi phạm quyền thừa kế tối thiểu của các đối tượng như con chưa thành niên, con tàn tật không có khả năng lao động, thì phần di sản đó có thể bị điều chỉnh lại theo luật. Vì vậy, con cái hoàn toàn có quyền thừa kế đất đai từ cha mẹ, và để thực hiện quyền này, cần tiến hành thủ tục khai nhận hoặc phân chia di sản tại cơ quan công chứng hoặc Tòa án.

Câu hỏi 2: Thừa kế đất đai có cần phải làm thủ tục sang tên sổ đỏ không?

• Trả lời: Có, để được pháp luật công nhận quyền sử dụng đất thừa kế, người thừa kế phải làm thủ tục sang tên sổ đỏ. Sau khi hoàn thành việc khai nhận hoặc phân chia di sản thừa kế (tại văn phòng công chứng hoặc Tòa án), người thừa kế cần nộp hồ sơ tại Văn phòng đăng ký đất đai hoặc UBND cấp huyện nơi có đất để thực hiện việc đăng ký sang tên. Hồ sơ bao gồm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ), giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế, giấy khai tử, biên bản phân chia hoặc khai nhận di sản, và các giấy tờ tùy thân. Sau khi hoàn tất, cơ quan nhà nước sẽ cấp sổ đỏ đứng tên người thừa kế hợp pháp. Nếu không làm thủ tục sang tên, quyền sử dụng đất chưa được pháp luật ghi nhận, gây khó khăn trong việc chuyển nhượng, thế chấp, hoặc tranh chấp sau này.

Câu hỏi 3: Trường hợp người để lại thừa kế không có di chúc thì đất đai chia thế nào?

• Trả lời: Khi người để lại thừa kế (chủ đất) mất mà không để lại di chúc, di sản sẽ được chia theo pháp luật theo quy định tại Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015. Cụ thể, hàng thừa kế thứ nhất bao gồm: vợ/chồng, cha mẹ, con (bao gồm con ruột, con nuôi hợp pháp). Những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất sẽ được chia đều phần tài sản thừa kế, bao gồm đất đai. Trường hợp không có người thừa kế hàng thứ nhất, tài sản sẽ được chia cho hàng thừa kế tiếp theo. Nếu tất cả các hàng thừa kế đều không còn ai, tài sản sẽ thuộc về Nhà nước. Trong quá trình phân chia, các bên phải thỏa thuận phân chia bằng văn bản, nếu không đồng thuận, có thể yêu cầu Tòa án phân xử. Sau khi phân chia xong, người nhận đất phải làm thủ tục sang tên để được công nhận quyền sử dụng đất hợp pháp.

Câu hỏi 4: Có phải đóng thuế khi thừa kế đất đai không?

• Trả lời: Theo quy định hiện hành, khi nhận thừa kế đất đai, người thừa kế thuộc hàng thừa kế thứ nhất (vợ, chồng, cha mẹ, con) được miễn thuế thu nhập cá nhân từ thừa kế bất động sản. Tuy nhiên, vẫn phải nộp lệ phí trước bạ khi đăng ký sang tên sổ đỏ. Mức lệ phí trước bạ thường là 0,5% giá trị quyền sử dụng đất theo bảng giá do UBND cấp tỉnh ban hành. Nếu người thừa kế không thuộc hàng thừa kế thứ nhất, như anh chị em ruột, cháu, bạn bè, thì có thể phải nộp thuế thu nhập cá nhân 10% trên giá trị bất động sản thừa kế. Do đó, tùy theo mối quan hệ với người để lại thừa kế, mức phí và thuế phải nộp sẽ khác nhau. Trước khi tiến hành thủ tục thừa kế, cần kiểm tra kỹ để tránh sai sót hoặc bị phạt do kê khai sai.

Câu hỏi 5: Nếu có tranh chấp về đất thừa kế thì giải quyết thế nào?

• Trả lời: Khi có tranh chấp về đất đai thừa kế, các bên nên ưu tiên hòa giải tại cơ sở như UBND xã/phường nơi có đất để tìm tiếng nói chung, tránh kiện tụng kéo dài. Nếu không hòa giải được, các bên có quyền khởi kiện ra Tòa án nhân dân có thẩm quyền. Hồ sơ khởi kiện cần chuẩn bị bao gồm: đơn khởi kiện, giấy tờ chứng minh quyền thừa kế (giấy khai tử, sổ hộ khẩu, giấy khai sinh), giấy tờ về quyền sử dụng đất (sổ đỏ), và các tài liệu chứng minh tranh chấp. Tòa án sẽ thụ lý, tiến hành hòa giải, xét xử để đưa ra phán quyết cuối cùng. Trường hợp cần thiết, có thể yêu cầu định giá đất, đo đạc lại ranh giới để làm rõ vụ việc. Quy trình tranh chấp thừa kế đất đai thường kéo dài, vì vậy cần chuẩn bị kỹ hồ sơ, chứng cứ để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

Kết luận

Trên đây là những thông tin cơ bản về luật đất đai thừa kế mới nhất hiện nay. Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm các thông tin khác có liên quan đến các vấn đề về đất đai, hãy đến với Blog Bất Động Sản tại địa chỉ https://blogbatdongsan.vn để cập nhật và theo dõi các thông tin và kiến thức bổ ích.